Uwaga: Poniższy artykuł opublikowany w marcu 2022 r. w Dwutygodniku Miejskim KRAKÓW.PL został zamieszczony na stronie krakowskiego Oddziału Związku Sybiraków za zgodą Pani Anny Okońskiej-Walkowicz’
Anna
Okońska-Walkowicz*
Nadchodząca wiosna,
malejące zagrożenie pandemią i dostępne środki z budżetu Miasta sprawiają, że krakowscy
seniorzy mogą skorzystać z kolejnych inspiracji, nowo zorganizowanych dla nich miejsc
oraz nieodpłatnych usług.
Od d 1
kwietnia sieć Centrów Aktywności Seniorów wzbogaci się o pięć kolejnych miejsc,
w których osoby starsze będą mogły, zależnie od potrzeb, codziennie się
spotykać, uczyć się tańca towarzyskiego, języków obcych, obsługi komputera,
zdrowo gotować, wędrować i ćwiczyć oraz pomagać potrzebującym. Nowe centra
zyskały dzielnice: Stare Miasto, Krowodrza, Swoszowice, Bieńczyce i Nowa Huta, które zapraszają wszystkich zainteresowanych.
Z myślą o
osobach 60+, które oddają się pasji malowania, w najbliższych dniach zostanie
ogłoszony konkurs na najpiękniejsze prace. Artyści będą mieli czas na ich
przygotowywanie do października, a 14 grudnia wybrane przez profesjonalne jury
dzieła znajdą się na wystawie w Centrum Kongresowym ICE.
Należący do
osób 60+ pasjonaci małych Form literackich zostaną zaproszeni do napisania
wspomnienia z lat 80, a
wyróżnione prace będą czytane w radiu i publikowane na naszych stronach. Proszę
już dzisiaj zacząć myśleć o wydarzeniu, które mogliby Państwo uwiecznić w
przesłanym na konkurs wspomnieniu.
1 marca Miasto
wznowiło usługę „Meleks dla seniorów 70+i dla osób z niepełnosprawnością
65+”, która zapewni potrzebującym z tych grup pomoc w dotarciu na groby
ich bliskich nacmentarzach komunalnych: Rakowice, Grębałów i Batowjce, Chęć skorzystania z usługi nalepy zgłosić trzy dni wcześniej dzwoniąc pod numer infolinii 12 413-33-33 czynnej codziennie od poniedziałku do piątku w godz. 8.00 -15.00. Seniorowi może towarzyszyć jedna osoba młodsza. Meleks jest do dyspozycji w poniedziałki, środy i piątki w godzę 10.00 -14.00 przez godzinę, a z udogodnienia można skorzystać cztery razy w roku.
„Złota
Rączka” dla osób 60+ to darmowa usługa polegająca na wykonaniu drobnych
napraw hydraulicznych, elektrycznych, ślusarskich, stolarskich i malarskich.
Aby ją zamówić, należy telefonować w dni powszednie w godz. 10.00 -15.00 pod
numer tel. 12-616-78-14.
„Asystent dla
seniorów 85+ i osób z niepełnosprawnościami 70+” to usługa adresowana do
osób, które chcą spacerować, uczestniczyć w życiu kulturalnym i towarzyskim,
potrzebują rozmowy i informacji, ale ich stan zdrowia sprawia, że samodzielnie boją
się wychodzić z domu. Asystent może też pomóc w robieniu zakupów. Asystent może
towarzyszyć jednej osobie przez maksymalnie 50 godzin w kwartale. Usługi asystenckiej
nie należy mylić z usługami pielęgnacyjnymi i opiekuńczymi, które zapewnia
krakowski MOPS.
Pielęgnacja i profilaktyka stóp — Podolog dla osób 85+ oraz 70+
z niepełnosprawnościami” — to pomoc dla osób, które z racji wieku nie mogą same zadbać o swoje stopy. Specjalista przyjmuje w Centrum Rehabilitacji ,,Znowu w Biegu” przy ul. Odrzańskiej 13/2. W wyjątkowych przypadkach usługi mogą być wykonywane w domu osoby potrzebującej. Na wizytę można się zarejestrować (umówić) pod numerem tel. 609 915 005 od poniedziałku do piątku w goclz.10.00 -14.00. Wszelkie informacje dotyczące życia senioralnego miasta i Form pomocy osobom starszym można uzyskać w Miejskim Centrum Informacji dla Seniorów, telefonując pod numer 12 445-96-67
*pełnomocnik prezydenta Krakowa ds. polityki senioralnej
W Społecznym Gimnazjum Nr 1 im Zbigniewa Herberta na ulicy Fortecznej 54 odbyło sie dnia 12 listopada na lekcji historii spotkanie Wandy Puszko-Tarnawskiej z uczniami pierwszej klasy Gimnazjum.Jako bezpośredni świadek historii, w swoich wspomnieniach z okresu wojny powróciła do przeżyć wczesnego dzieciństwa, spędzonego na Syberii w okolicach koła podbiegunowego oraz w w pobliżu syberyjskiego miasta Tiumień. Na końcu życzyła uczniom, aby ich dzieciństwo i okres młodości były nadal szczęśliwe i nigdy niezakłócone żadną wojną.
Dnia 20 listopada w Społecznej Szkole Podstawowej Nr 1 im J. Piłsudskiego i Społecznym Gimnazjum Nr 1 im Z. Herberta na ulicy Fortecznej 54, odbyło się spotkanie Sybiraków z uczniami klasy V i VI oraz gimnazjalistami.
Ze strony Sybiraków brali udział: Pani Prezes Aleksandra Szemioth, Wanda Puszko-Tarnawska i Kazimierz Szymański.
Spotkanie zaaranżowała i przygotowała nauczycielka historii Pani Joanna Słoboda-Żaba.
Byliśmy wzruszeni nadzwyczaj serdecznym powitaniem i przyjęciem przez dyrektora szkoły Jerzego Gizę.
Hol szkoły udekorowany był flagą biało-czerwoną z umieszczonym na niej portretem Pana Prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego: Sybiraka i Przyjaciela szkoły.
Takim wystrojem czuliśmy się uhonorowani i zaszczyceni.
Młodzież zrobiła nam niespodziankę śpiewając na wstępie spotkania Hymn Sybiraków.
Pani Aleksandra Szemioth wygłosiła wykład na temat zesłań syberyjskich w czasie II wojny światowej.
Wanda Puszko-Tarnawska opowiadała o swoim dzieciństwie, spędzonym na Syberii oraz o przeżyciach i losie najbliższej sybirackiej rodziny.
Kazimierz Szymański wrócił w swoich wspomnieniach do zesłania na daleką północ Syberii, połączenia z Armią Andersa, wyjazd wraz z Nią do Anglii i powrót do kraju.
Młodzież słuchała w ciszy i skupieniu.
Na koniec został dokonany wpis w Księdze Gości: ” Dziękujemy Wam Kochani za zaproszenie nas Sybiraków na spotkanie ze wspaniałą Młodzieżą.
Nie przepadnie Naród, który ma taką Młodzież. Gratulujemy Dyrekcji, Wychowawcom, Nauczycielom i za wszystko dziękujemy…”
Wanda Puszko-Tarnawska
Poniżej zdjęcia ze spotkana autorstwa Pani MagdalenyTarnawskiej
16 września odbyła się konferencja metodyczna dla nauczycieli pt. Świat utracony, świat ocalony … Zesłania na Syberię w edukacji historycznej młodzieży. Głównymi współorganizatorami konferencji byli MDSM w Oświęcimiu, Centrum Dokumentacji Zsyłek, Przesiedleń i Wypędzeń w Krakowie i Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie. Patronat honorowy objął m.in. Związek Sybiraków Oddział w Krakowie. Spotkanie miało miejsce w Auli im. W. Danka Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Konferencję rozpoczęły krótkie wystąpienia przedstawicieli organizatorów i instytucji wspierających (w imieniu Związku Sybiraków głos zabrała Aleksandra Szemioth). Program w I sesji obejmował następujące pozycje:
– wykład dr Anny Zapalec z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie pt. Losy Polaków zesłanych w głąb Związku Sowieckiego w okresie II wojny światowej i po jej zakończeniu
– spotkanie ze świadkami historii – relacje Stanisławy Wąs-Siemak, prof. Zofii Ciesielskiej (Związek Sybiraków w Krakowie) i Krystyny Pryjomko-Serafin
W sesji II dr Alicja Bartuś z Fundacji MDSM w Oświęcimiu przedstawiła publikację oświęcimskich Sybiraków pt. Świat utracony, świat ocalony, a dr Hubert Chudzio (CDZWiP) zaprezentował i omówił film z wywiadami Sybiraków mieszkających w Anglii.
W III sesji przedstawiono projekty i propozycje warsztatowe w celu realizacji programów edukacji historycznej na temat zesłań syberyjskich. Poszczególne elementy zagadnienia przedstawiły kolejne prelegentki: Katarzyna Białas-Szafraniec i Iwona Pieronek-Tokarz (losy mieszkańców Kresów Wschodnich podczas II wojny światowej), Anna Hejczyk (warsztaty edukacyjne Przerwane dzieciństwo prowadzone przez CDZPiW) oraz Teresa Szakiel (metodyka wykorzystania wspomnień świadków w odniesieniu do podstawy programowej).
Audytorium konferencji stanowili nauczyciele i bardzo licznie zgromadzona młodzież szkolna. Należy mieć nadzieję, że udział w tego typu spotkaniach pogłębi wiedzę na temat trudnego okresu naszej historii – czasu represji sowieckich wobec obywateli polskich.
Poniżej zdjęcia Pani Aleksandry Szemioth.
W dniach 4-18.04.2013 roku, pod kierownictwem dra Huberta Chudzio do Bradford i Leeds w Wielkiej Brytanii udała się czteroosobowa grupa złożona z pracowników Uniwersytetu oraz studentów (dr Adrian Szopa, mgr Alicja Śmigielska, Katarzyna Odrzywołek). Celem wyprawy na Wyspy było przeprowadzenia wywiadów ze świadkami historii, którzy przeżyli tragedię II wojny światowej, zesłani w ostępy Rosji Sowieckiej, przez Irak, Iran, Indie, Afrykę, trafili na stałe do Wielkiej Brytanii. Kolejne wyjazdy są częścią projektu dokumentowania losów Sybiraków pt. „Pokolenia odchodzą – relacje źródłowe polskich Sybiraków z Wielkiej Brytanii” realizowanego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Oprócz prac dokumentacyjnych, pracownicy Uniwersytetu wzięli udział w uroczystościach związanych z rocznicą zbrodni katyńskiej. Niezwykłą życzliwością wykazali się mieszkańcy Bradford i Leeds, tak „stara” jak i „młoda” emigracja. W Bradford nieocenioną pomoc okazali: Romana Pizoń – prezes Koła Weteranów, Waldemar Pniewski i Remigiusz Nowak – skupieni wokół Polish Community Center. W Leeds działania misji wspierali: ks. Jan Zaręba – proboszcz polskiej parafii, Magdalena Ions – prezes Rady Parafialnej, Marcin Zajączek oraz państwo Stanisławscy.
W ciągu dwóch tygodni spędzonych w Bradford i Leeds, udało się utrwalić niezwykłe losy aż 46 osób. To kilkadziesiąt godzin bezcennych nagrań w formacie audio i video. Oprócz wywiadów, do archiwum Centrum trafiły tysiące zdjęć oraz dokumentów świadczących o tragicznej historii naszych bohaterów. Wśród nich jest niezwykły kilkutomowy pamiętnik pani Krystyny. Niesłysząca Autorka opisała w nim swoją tułaczkę od Syberii przez Afrykę aż do Wielkiej Brytanii w roku 1948.
Podczas prac w Bradford, do Polskiego Ośrodka zgłosił się Thomas Flynn, pracownik zakładu oczyszczania miasta. Wśród sterty śmieci, znalazł pudełko zawierające rzeczy należące do Antoniego Jaworskiego, żołnierza II Korpusu (m.in. pagony, które świadczą o tym,że był saperem). Znalezione „skarby” zostały przekazane do Archiwum Centrum.
To tylko jeden z licznych przykładów świadczących o tym, jak ważne są prace dokumentacyjne. Misja zakończyła się przed 2 tygodniami. Wczoraj otrzymano smutną wiadomość o śmierci pana Józefa Jaskota – Sybiraka, z którym nagrano wywiad w Bradford… Badania mają więc charakter ratunkowy. Za kilka lat będzie już bowiem za późno…
Efekty prac misji UP w Bradford i Leeds zostaną upowszechnione poprzez przygotowanie wystawy poświęconej niezwykłym losom Sybiraków, produkcję filmu dokumentalnego oraz wydanie publikacji z dołączoną płytą DVD.
Alicja Śmigielska, Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń
