Tyle procesji z dzwonami
Tyle już alleluja
A moja świętość dziurawa
Na ćwiartce włoska się buja.
[…]
I wiem, gdy łzę swoją trzymam
Jak złoty kamyk z procy
Zrozumie mnie mały Baranek
Z najcichszej Wielkiej Nocy.
ks.Jan Twardowski
Wszystkim Sybirakom i naszym Sympatykom życzenia wiosennych i niosących nadzieję Świąt Wielkiej Nocy
składa Zarząd Krakowskiego Oddziału Związku Sybiraków
Szanowni Państwo,
Wraz z Fundacją „Znaki Pamięci” serdecznie zapraszamy na odsłonięcie wystawy „Pamiętajmy o Sybirakach”, które odbędzie się 1 kwietnia 2026 r. o godz. 12:00 na placu o. Adama Studzińskiego w Krakowie.
Z poważaniem,
Zarząd Związku Sybiraków Oddział w Krakowie
Szanowni Państwo,
Chciałabym poinformować Państwa o możliwości skorzystania z dofinansowania do zakupu aparatów słuchowych, zgodnie z rządowym komunikatem na 2026 r. zamieszczonym na stronie Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych1.
Dofinansowanie w kwotach: do 7 500 zł do zakupu jednego aparatu słuchowego lub do 15 0002 zł do zakupu dwóch aparatów słuchowych dotyczy m.in. kombatantów Sybiraków, weteranów, osób represjonowanych przez system komunistyczny lub cywilnych ofiar działań wojennych. Program trwa do końca 2026 roku lub do wyczerpania środków, decyduje kolejność zgłoszeń.
Chcielibyśmy zaoferować współpracę w postaci przeprowadzenia w najbliższym czasie bezpłatnych badań słuchu i konsultacji audioprotetycznych dla wszystkich Członków i Pracowników Państwa Organizacji.
Zależy nam na współpracy ze Związkami i Stowarzyszeniami Kombatanckimi, by wspólnymi siłami poprawić komfort życia mieszkańców naszego regionu, w szczególności osób starszych.
W celu skonsultowania warunków ewentualnej współpracy, bądź też odpowiedzi na wszelkie możliwe pytania, uprzejmie prosimy o kontakt mailowy lub telefoniczny (dane kontaktowe znajdują się poniżej).
Z wyrazami szacunku,
Wiesława Kakitek
Kierownik Salonu GEERS w Krakowie
al. Słowackiego 60
31-004 Kraków
tel. (12) 633 09 39
e-mail: wieslawa.kakitek@geers.pl
1 Zgodnie z Programem dofinansowanie zakupu aparatów słuchowych w 2026 roku Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dostępnymi na stronie https://kombatanci.gov.pl/index.php/pl/uprawnienia/sprawy-zdrowotne-i-socjalne
2 Dofinansowanie może wynosić do 100% brakującej kwoty (po odjęciu innych źródeł wsparcia), maksymalnie: do 7 500 zł za 1 aparat i wkładkę (dla osób o niższych dochodach), do 5 000 zł za 1 aparat i wkładkę (dla osób o wyższych dochodach). Za: Zasady dofinansowania zakupu aparatów słuchowych w 2026 roku – środowiska kombatanckie dostępnymi na stronie: https://kombatanci.gov.pl/index.php/pl/uprawnienia/sprawy-zdrowotne-i-socjalne/kombatanci/4554-program-dofinansowania-zakupu-aparatow-sIuchowych-dla-kombatantow-i-ofiar—represji-2
3 Testy słuchu nie stanowią diagnozy medycznej, ani świadczenia zdrowotnego w rozumieniu ustawy z dnia 15.04.2011 r. o działalności leczniczej.
10 lutego 2026 roku, to rocznica pierwszej, masowej wywózki Polaków na Sybir. Związek Sowiecki w ten sposób realizował tajny pakt Ribbentrop-Mołotow z dnia 23 sierpnia 1939 roku, w myśl którego nastąpił IV rozbiór Polski. Terytorium Polski zostało podzielone pomiędzy dwóch agresorów: hitlerowskie Niemcy i ZSRR. Dnia 17 września 1939 roku około 4 nad ranem Związek Sowiecki zbrojnie zaatakował Polskę, ogłaszając, że jest to wyzwoleńczy pochód, aby przynieść wolność ukraińskim i białoruskim braciom, zamieszkałym na wschodnich terenach Polski. Od tego momentu rozpoczęła się sowiecka okupacja wschodnich ziem polskich i dołączenie ich do Ukraińskiej i Białoruskiej Republiki Ludowej. Okupacja sowiecka spowodowała masowe aresztowania i deportacje polskiej ludności z tych terenów na Syberię i do Kazachstanu. Ustalenie faktycznej liczby deportowanych jest niezwykle trudne. Nie jest bowiem znana liczba osób zmarłych w czasie wywózki, w obozach pracy, w więzieniach, łagrach i w miejscach osiedlenia. Celem tej wywózki i trzech następnych była walka z polskimi elitami, które mogły przekazywać narodową tradycję polską i oczyszczenie tych terenów z Polaków, których przeznaczono do likwidacji fizycznej. Potem mogła już nastąpić sowietyzacja…
Deportowani w czasie lutowego zesłania, trafiali w północne części ZSRR: do obwodu archangielskiego, republiki Komi, do Kraju Krasnojarskiego i Omskiego. Kierowani byli do pracy w kopalniach węgla, do wyrębu drzew w tajdze, do budowy transsyberyjskiej kolei. Warunki pracy i życia były nieludzkie i doprowadzały do masowych zgonów. Ta pierwsza, wielka akcja deportacyjna z 10 lutego 1940 roku miała miejsce w czasie ostrej zimy z mrozem około minus 30 stopni. Zesłańców ładowano do bydlęcych wagonów, zamykanych z zewnątrz na sztaby. Podróż trwała tygodniami w zatłoczonych, zimnych wagonach, bez jedzenia i wody z toaletą w postaci dziury w podłodze. Warunki te powodowały wysoką śmiertelność.. Martwe osoby wyrzucano z wagonów, a towarzyszyła temu rozpacz i łzy najbliższych. Deportowanych osiedlano w trudnych dla nich warunkach klimatycznych i przyrodniczych. Mieszkanie: to prowizoryczne baraki, lepianki lub jurty. Głód, choroby, pozbawienie opieki lekarskiej, wycieńczenie nadludzką pracą i prześladowanie przez NKWD spowodowały wysoką śmiertelność wśród zesłanych Polaków, zwłaszcza: dzieci, kobiet i osób starszych. Zesłańcy syberyjscy, którym udało się przeżyć i powrócili z zesłania do ukochanej Ojczyzny; musieli milczeć. Nazywani byli wrogami komunizmu i zaplutymi karłami reakcji. Usiłowano wykluczyć Sybiraków z polskiego społeczeństwa. Trwało to aż do lat osiemdziesiątych, kiedy nastąpiła możliwość rejestracji Związku Sybiraków.
W Krakowie, rejestracja Związku Sybiraków miała miejsce dnia 13 maja 1989 roku, w auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej na ulicy Podchorążych 2. Data i miejsce tego pierwszego zebrania wyborczego Krakowskich Sybiraków w Auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej miało i ma wymiar historyczny.
Krakowskie Uroczystości upamiętniające 86 Rocznicę deportacji Polaków na Sybir rozpoczęły się już w przeddzień, a więc 9 lutego 2026 roku na ulicy Loretańskiej 11, pod tablicą Zesłańców Sybiru, która jest umieszczona w Kaplicy oo. Kapucynów. Ojciec Jerzy Pająk wraz z przedstawicielką Krakowskich Sybiraków panią Izabellą Raciborską odmówili modlitwę za zmarłych i żyjących Sybiraków, złożyli kwiaty i zapalili znicz. Następna część uroczystości odbyła się na Placu im. Adama Studzińskiego, pod tablicą poświęconą Zesłańcom Sybiru, pod którą uroczyście złożono wieńce. Ostatnia część Uroczystości odbyła się w Forcie Skotniki w siedzibie Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń. Po wysłuchaniu Hymnu Sybiraków, zabrała głos Wanda Puszko-Tarnawska. Przypomniała tragiczną historię zesłań syberyjskich i losów Zesłańców Sybiru, którzy po powrocie do ukochanej Ojczyzny nie byli witani z kwiatami, lecz musieli przez wiele lat milczeć, aby nie narażać się na prześladowania ze strony władzy komunistycznej. Głos zabierali również: p. dr Maciej Korkuć- przedstawiciel Pana Prezydenta, p. Elżbieta Achinger; I wicewojewoda Małopolska, p. Stanisław Kracik; wiceprezydent Miasta Krakowa. Następnie; wystapili przedstawiciele władz Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej; prof. dr hab. Dariusz Rott: Przewodniczący Rady Uczelni, prof. dr hab. Michał Rogoż: Prorektor ds. Nauki, prof. dr hab. Jacek Chmieliński: Prorektor ds. Kształcenia, a także kpt Bartłomiej Czech-Kosiński. Wanda Puszko-Tarnawska wręczyła odznaczenia nadane przez Zarząd Główny Sybiraków: pani dr. Annie Hejczyk – Gołąb i panu komendantowi hcm. Pawłowi Grucy.
Pani dr Alicja Śmigielska przedstawiła najważniejsze działania zrealizowane w Centrum w 2025 roku.
Po zakończonej, oficjalnej części uroczystości, zgromadzeni goście zapoznali się ze stałą ekspozycją: Zesłani na Sybir. Losy obywateli polskich deportowanych w głąb Związku Sowieckiego w czasie II Wojny Światowej.
Wanda Puszko-Tarnawska