Komisje

Wykaz publikacji wydanych staraniem Komisji Historycznej

Wykaz publikacji wydanych staraniem Komisji Historycznej Związku Sybiraków Oddział w Krakowie

„Tak było … Sybiracy” – Kraków 1995, s. 144. Książka jest rodzajem antologii wspomnień, zawiera 11 fragmentów wspomnień różnych autorów (ze zbiorów Komisji Historycznej Związku Sybiraków).

„Tak było … Sybiracy” t.2. Dzieciństwo na Syberii – Kraków 1997, s. 273 – wspomnienia trzech autorów (Romuald Bartoszewicz, Marian Gurdak i Eugeniusz Wojnar), którzy wraz z rodzinami byli deportowani w 1940 roku z Kresów Wschodnich.

„Tak było … Sybiracy” t.3. Polki na Syberii – Kraków 1997, s. 333 – wspomnienia trzech autorek (Maria Aulich, Michalina Habaj i Wanda „Nowakowska” Drozdowa) obrazują odmienne doświadczenia każdej z nich.

„Tak było … Sybiracy” t.4. Eugeniusz Wojtysiak, Wspomnienia skazańca z Kołymy – Kraków 1998, s. 188 + wkładka fotograficzna – relacja obejmuje udział w akcjach zbrojnych i konspiracji AK na Kresach (1939-1949) oraz 8 lat pobytu w więzieniach i lagrach sowieckich do 1956 roku.

„Tak było … Sybiracy” t.5. Różne losy zesłańców – Kraków 1999, s. 160 – wspomnienia trzech autorów: Jerzy Koziński – deportowany jako młody chłopiec 1940-1946),  Bohdan Thugutt – żołnierz AK, aresztowany przez NKWD w 1945 r., w Krakowie i wywieziony do ZSRR, gdzie przebywał jako internowany do 1948 r., Konrad Zajączkowski – więzień łagrów, po amnestii w Armii W. Andersa.

„Tak było … Sybiracy” t.6. Ludwika Kuczewska, Biali niewolnicy, Kraków 2000, s. 397 – aresztowana w 1939 r., w Wilejce, więziona w łagrach koło Karagandy, uwolniona w 1941 r., była w obwodzie Aktiubińskim i w Aszchabadzie, od 1943 r., ponownie 2 lata w łagrach, wróciła do Polski w końcu 1945 r.

„Tak było … Sybiracy” t.7, Wywiezione do Kazachstanu (1940-1946), Kraków 2001, s. 350 – wspomnienia Wieńczysławy Bystrzyckiej- Kozera, Anny Strzępka i Jadwigi Tuczyńskiej, deportowanych do Kazachstanu 13 kwietnia 1940 roku.

„Tak było … Sybiracy” t.8, Wyszli z Andersem, Kraków 2002, s.245 + wkładki zdjęciowe. Książka zawiera wspomnienia dwojga autorów: Bronisława Dowgiałły, oficera WP, więźnia łagrów oraz Janiny Soleckiej, która z rodziną była wywieziona do Kazachstanu. Oboje zdołali wydostać się z Armią Polską do Iranu w 1942 roku .

„Tak było … Sybiracy” t.9, W tundrze, w tajdze i na stepach, Kraków 2003, s. 352. Książka zawiera wspomnienia czterech autorek: Stefanii Borst, Mirosławy Chomów, Wandy Ciuman i Zofii Siuzdak. Były one deportowane do różnych części ZSRR i przebywały tam w latach 1940-1947.

„Tak było … Sybiracy: t.10, Powrócili, Kraków 2003, s. 232, – wspomnienia trzech autorów: Tadeusza Kaźmierczaka, Jana Kwiatkowskiego i Romana Matejka. Każdy z nich był przetrzymywany na terenie ZSRR, w różnych miejscach i w różnym czasie. Zdołali powrócić i dali świadectwo swoich trudnych losów.

„Tak było.,~ Sybiracy” t.11, Na dalekiej północy, Kraków 2004, s. 356. – wspomnienia czworga autorów: Zofii Gonet-Grabowskiej, Tadeusza Jakusa, Mariana Lamparta i Wandy Mleczko. Wszyscy byli deportowani 10 lutego 1940 roku do tajgi na północy ZSRR. Ich relacje są przejmującym świadectwem bardzo trudnych losów polskich rodzin na zesłaniu.

„Tak było … Sybiracy” t.12, Ratunkiem była nadzieja, Kraków 2005, s. 96 – relacja ośmiu autorów: Eugenii Ileczko-Łudzik, Janiny Jagielskiej, Ryszarda i Jadwigi Jasiukiewiczów, Jolanty Motus-Koczurowej, Barbary Medvey, Heleny Roszkowskiej, Włodzimierza Towpasza i Leokadi Woźniak-Orlickiej. Ich losy były różne – pobyt na deportacji na terenie ZSRR 1940-1946 r.), w wojskowym obozie jenieckim (1939 r.) oraz – już po wojnie – uwięzienie i osadzenie w łagrach,w tym na Kołymie (do 1955 r.).

„Tak było … Sybiracy” t.13, Oblicza Syberii, Kraków 2007, s. 444 – wspomnienia osób, które w okresie II wojny światowej były ofiarami represji sowieckich. Autentyczne świadectwa z miejsc deportacji i z łagrów na terenie ZSRR spisali: Henryk Giluk, Stanisława Kaczmarczyk, Helena Kopeć, Antonina Korpettowa, Antoni Ratyński, Zbigniew Szczepański i Bronisław Tomczyk.

„Tak było … Sybiracy” t.14, Deportowani na Wschód, Kraków 2008, s. 376 – Autorzy: Aleksander Brzozoń, Maria Jankowska, Zofia Peschel, Edward Wnukowski i Janina Złotnicka. Wszyscy w swoich wspomnieniach opisują deportację w 1940 r. do Archangielskiego Obwodulub do Kazachstanu. Są to autentyczne relacje ofiar represji sowieckich.

„Materiały źródłowe do dziejów sybirackich” – Kraków 1995, s. 169, kopie dokumentów i fotografii. Książka jest wyborem oryginalnych dokumentów, dotyczących losów polskich zesłańców w latach 1917-1956, ze zbiorów Komisji Historycznej.

„Materiały źródłowe do dziejów sybirackich” Listy z Sybiru – Kraków 1996, s. 182, kopie dokumentów. Książka jest wyborem oryginalnej korespondencji urzędowej i osobistej dotyczącej losów polskich zesłańców w latach 1939-1962 (ze zbiorów Komisji).

Józef Emil Dumański Opowieści Dziadka Jo-Jo – Kraków 1996, s. 259. Książka stanowi zbeletryzowane wspomnienia (przeznaczone w zamyśle Autora dla własnych wnuków), które obejmują jego losy od aresztowania na granicy polsko-węgierskiej, poprzez więzienie i łagier sowiecki, z którego dotarł do Armii gen. Andersa, do udziału w walkach w polskim batalionie myśliwskim RAF-u.

Antoni Ratyński  Sybiracy, zesłańcy carscy … – Kraków 1999, s.            120. Książka stanowi zbiór biogramów i fotografii Sybiraków (i ich grobów), zesłanych przez rosyjskich carów w głąb Imperium, którzy swoimi losami związali się z Krakowem.

Wszystkie książki są do nabycia: w siedzibie Komisji Historycznej, Kraków ul. Basztowa 22

wtorki, godz. 12-14, tel. 12-392-19-09

Komisja Członkowsko-Weryfikacyjna

W okresie sprawozdawczym Komisja pośredniczyła w przyznaniu 23 uprawnień kombatanckich, w tym 5 dla osób z zagranicy. Załatwiono bezpośrednio w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych 30 uprawnień dla wdów i wdowców po Sybirakach. Tylko cztery z tych osób wyraziły chęć zapisania się do Związku Sybiraków.

Liczba członków naszego Oddziału na dzień 31. 08. 2011 r. wynosi 697 osób. W okresie sprawozdawczym, jak wynika z przekazanych nam zawiadomień, zmarło 120 osób. Niestety nie wszystkie rodziny zgłaszają odejście naszych członków Sybiraków.

Członkowstwo Krakowskiego Oddziału przyznano wszystkim osobom, które zgłosiły się po rozwiązaniu w 2009 roku Oddziału Związku Sybiraków w Zakopanem. Przyznano też członkowstwo naszego Oddziału Związku Sybiraków wszystkim osobom , które z Kazachstanu przybyły do Domu Pomocy Społecznej im. Władysława Godynia oraz zwolniono je z opłacania składek członkowskich, ponieważ otrzymują b. niskie kieszonkowe.

Komisja Organizacyjna

Komisja Organizacyjna przy współudziale innych komisji organizowała uroczystości patriotyczne i religijne oraz coroczny Opłatek Sybiraków.

Tradycyjnie co roku organizowano pielgrzymki do Częstochowy na Jasną Górę w maju oraz do Czernej w listopadzie do relikwii Patrona Sybiraków – św. Rafała Kalinowskiego. Sybiracy co roku brali udział w uroczystościach patriotyczno-religijnych 3 Maja i 11 Listopada na Wawelu i przy grobie Nieznanego Żołnierza na pl. Matejki oraz w lipcu, w kolejne rocznice tragicznej śmierci Gen. Władysława Sikorskiego w Gibraltarze. W Katedrze na Wawelu przy sarkofagu Generała przemawiali zazwyczaj w imieniu ocalonych Sybiraków p. Aleksandra Szemioth oraz p. Kazimierz Szymański.

Co roku 17 września w kościele o.o. Kapucynów przy ul. Loretańskiej obchodziliśmy uroczyście Dzień Sybiraka.

Wszystkie nasze uroczystości odbywają się z udziałem O. Jerzego Pająka, który na prośbę Zarządu, 12 maja 2008 r. został mianowany przez Kardynała Stanisława Dziwisza kapelanem Oddziału Związku Sybiraków w Krakowie. Zarząd i liczni członkowie Związku biorą udział we wszystkich uroczystościach Rodzin Katyńskich, o których zawsze informowaliśmy w „Sybiraku”. Członkowie Zarządu brali również udział w wielu spotkaniach szczególnie w szkołach Krakowa i z różnymi organizacjami. Uczestniczyli w uroczystościach związanych z sadzeniem Dębów Pamięci upamiętniających ofiary Zbrodni Katyńskiej oraz Tragedii Smoleńskiej.

Tu należy zaznaczyć stały udział w tych uroczystościach pp. Aleksandry Szemioth, Kazimierza Szymańskiego, Krystyny Danuty Głuszek, Władysławy Marii Pietras i pań z Klubu Sybiraka w Nowej Hucie Stanisławy Marcinkiewicz, Józefy Korneckiej, Janiny Majcher oraz małżonki Władysława Semczyszyna.

Od 17 września 2009 r. nasze uroczystości zaczynają się lub kończą spotkaniem i modlitwą połączonymi ze składaniem kwiatów i zapaleniem zniczy przy Tablicy Zesłańców Sybiru na placu Gen. Adama Studzińskiego pod Wawelem.

We wszystkich uroczystościach organizowanych przez dowódców 2 Korpusu Zmechanizowanego Wojska Polskiego, a to: w uroczystościach z okazji świąt i rocznic Wojska Polskiego, spotkaniach opłatkowych i odsłonięciu tablic pamiątkowych uczestniczył Prezes Jan Grodzicki i płk Hubert Szarejko. W 2011 r. p. Hubert Szarejko reprezentował Zarząd w tych spotkaniach. Wykonywał zdjęcia pamiątkowe, które przekazywał do archiwum Komisji Historycznej i dokładnie relacjonował przebieg tych spotkań na zebraniach Zarządu.

P. Jan Pieczyrak jest aktywny w działalności różnych gremiów patriotycznych, bierze czynny udział w spotkaniach, na których też informuje o losach Sybiraków i reprezentuje Krakowski Oddział Związku. P. Władysława Maria Pietras w czasie Opłatka Sybirackiego pomagała pani prowadzącej kasę. Czasami zastępowała ją w biurze Zarządu.

Komisja Charytatywna

Komisja Charytatywna pod kierunkiem p. Ewy Janowiec zajmowała się, zgodnie z regulaminem, opiniowaniem podań o zapomogi dla uboższych Sybiraków oraz wdów po nich. Wymagało to zebrania odpowiednich zaświadczeń uwiarygodniających podania, oraz co jest szczególnie uciążliwe. sprawdzenie ich warunków mieszkalnych i bytowych. Komisja opiniowała również wnioski o zapomogi, kierowane bezpośrednio do Urzędu d/s. Kombatantów i Osób Represjonowanych, który zazwyczaj miał możliwość udzielać wyższe zapomogi. P. Ewa Janowiec i członkowie Komisji, a w szczególności pp. Jadwiga Turowska, Roman Szablowski, Jerzy Płachta – Płatowicz wizytowali chorych Sybiraków w Domach Opieki Społecznej, np. przy ul. Helclów, Krakowskiej i Ujastek oraz w szpitalach. Uczestniczyli wraz z paniami z Klubu w Nowej Hucie w wielu pogrzebach naszych zmarłych Sybiraków, zapalając znicze i składając wiązanki kwiatów, jeżeli rodzina zawiadomiła o takich uroczystościach, lub sami znaleźliśmy nekrolog w prasie. W Skawinie na prośbę Komisji Krakowski Oddział reprezentowała p. Zofia Sokołowska. Do wszystkich uroczystości, upamiętniających nasze losy, takich jak msze św. z okazji sybirackich rocznic w kościele o.o. Kapucynów, w uroczystości odsłonięcia i poświęcenia Tablicy Pamięci Sybiraków w dniu 17 września 2009 r. oraz do uroczystości patriotyczno-religijnych obchodzonych 3 Maja, 1 września, 11 Listopada członkowie Komisji organizowali zakup kwiatów i zniczy oraz brali udział w ich składaniu jak również zapalaniu zniczy pod Krzyżem Katyńskim, Tablicą Pamięci Sybiraków, sarkofagiem gen. Władysława Sikorskiego w Katedrze na Wawelu oraz Grobem Nieznanego Żołnierza na Placu Matejki. We wszystkich tych uroczystościach brał udział nasz znakomity i niestrudzony Poczet Sztandarowy w składzie: pp. Edward, Gwazdacz, , Roman Szablowski, Leopold Walczewski, mąż naszej Sybiraczki p. Stanisław Majcher i p. Tadeusz Sobaszek. Komisja Charytatywna brała czynny udział w organizacji uroczystości jubileuszowej 90-lecia urodzin naszego pierwszego Prezesa Związku Sybiraków p. Wiesława Krawczyńskiego w dniu 19 maja 2009 roku. W okresie sprawozdawczym jubileusz stulecia urodzin obchodziły trzy Sybiraczki. Wszystkie Jubilatki zostały udekorowane Odznakami Honorowymi Sybiraka. przyznanymi z tej okazji przez Zarząd Główny Związku Sybiraków, a p. Olga Szerauc za swoją działalność została uhonorowana Złotym Krzyżem Zasługi. W przygotowaniu i w samej uroczystości jubileuszu 100-lecia Sybiraczki. – p. Olgi Szerauc w kwietniu 2009 r. brał czynny udział p. Jerzy Płachta-Płatowicz. W uroczystości 100-lecia p. Anny Lesisz w maju 2010 r. z Prezesem Janem Grodzickim uczestniczyła p. Ewa Janowiec. Również w lipcu 2011 roku pp. Ewa Janowiec i Jadwiga Turowska uczestniczyły, wręczając kwiaty i okolicznościowy adres z życzeniami od Zarządu Oddziału w zorganizowanej przez p. Romana Szablowskiego uroczystości 100-lecia urodzin p. Franciszki Szumowskiej.